صفحه اصلي >  امکانات و خدمات  > با استان ها > استان البرز > البرز را بیشتر بشناسیم 
شنبه ٠٦ خرداد ١٣٩٦

استان البرز سی و یکمین استان ایران است. استان البرز با وسعت 5121.694 كیلومتر مربع در شمال ایران و در دامنه رشته كوههای البرز مركزی واقع شده است. جمعیت استان حدود 5/2 میلیون نفر است كه مركز آن شهر كرج است. این شهر سومین شهر پرجمعیت ایران پس از تهران و مشهد به شمار می آید. آب و هوای این استان تحت تأثیر سلسله كوه های البرز، دارای زمستان های سرد و تابستان های معتدل است. جنوب استان به دلیل مجاورت با دشت، آب و هوای خشك و گرم دارد و این ویژگی خاص این منطقه به شمار می رود كه از یك سو به رشته كوه های پر برف البرز می رسد و از سوی دیگر به حاشیه یكی از خشك ترین بیابان های ایران منتهی می شود. این استان دارای 6 شهرستان، 8 بخش، 17 شهر، 29 دهستان و 394 روستا می باشد.

 

شهرستان های استان البرز

ردیف شهرستان

توضیحات

(بر اساس تقسیمات کشوری سال 1393)

تعداد بخش تعداد شهر تعداد دهستان
1 اشتهارد

شهرستان اشتهارد یکی از شهرستان‌های استان البرز ایران است. این شهرستان، تا خرداد 1391 یکی از بخش‌های شهرستان کرج بود که در این تاریخ به شهرستان ارتقا یافت .بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان اشتهارد در سال 1385 برابر با 17144 نفر بوده‌است.

بخش ها: پنگ آباد- مرکزی

شهرها: اشتهارد

دهستان ها: صحت آباد- اپیک- جارو- پلنگ آباد

2 1 4
2 ساوجبلاغ

ساوجبلاغ یکی از شهرستان های استان البرز است. مرکز استان البرز شهر هشتگرد است. شهرستان ساوجبلاغ با وسعتی معادل 8002 کیلومتر مربع در شمال استان البرز در عرض شمالی 45/35 تا 50/32 و طول شرقی 45/35 تا 55/50  واقع شده است. این شهرستان از شرق به کرج، از جنوب به اشتهارد، از غرب به آبیک و از شمال به نوشهر و الموت قزوین منتهی می شود.

بخش ها: چندار- چهارباغ- مركزی

شهرها: چهارباغ- شهرجدید هشتگرد- کوهسار- گلسار- هشتگرد

دهستان ها: برغان- چندار- چهاردانگه- رامجین- سعیدآباد- هیو

3 5 6
3 طالقان

شهرستان طالقان، به مرکزیت شهر طالقان، یکی از شهرستانهای استان البرز ایران است. بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهرستان طالقان در سال 1385 برابر با 25781 نفر بوده است. طالقان از حدود 80 روستا تشکیل شده است. مساحت منطقه طالقان حدود 1200 کیلومتر مربع است و در 36 درجه و 12 دقیقه عرض شمالی و 50 درجه و 47 دقیقه طول شرقی، در شمال غرب شهر تهران قرار دارد.

 بخش ها: مركزی- بالا طالقان

 شهرها: طالقان

 دهستان ها: پایین طالقان- جوستان- كناررود- میان طالقان

2 1 4
4 فردیس

شهرستان فردیس به مرکزیت شهر فردیس در بخش جنوبی استان البرز واقع شده است. این منطقه از سال 1392 به شهرستان تبدیل شده است و پیش از آن بخشی از شهرستان کرج بوده است.

بخش ها: مرکزی- مشکین دشت

شهرها: فردیس- مشکین دشت

دهستان ها: فرخ آباد- فردیس- مشکین آباد- وحدت

2 2 4
5 کرج

شهرستان کرج یکی از شهرستان ها و مرکز استان البرز است. این شهرستان در شرق این استان قرار دارد و مرکز آن شهر کرج است.

بخش ها: آسارا- مركزی

شهرها: آسارا- کرج- کمال شهر- گرمدره- ماهدشت- محمدشهر

دهستان ها: آدران- آسارا- كمال آباد- گرمدره- محمدآباد- نساء

2 6 6
6 نظرآباد

نظرآباد شهرستانی است در استان البرز که در نزدیکی شهرستان ساوجبلاغ واقع است. مرکز این شهرستان شهر نظرآباد است. از سال 1381 به شهرستان تبدیل شد. این شهرستان از نظر آب و هوایی برای کشاورزی مناسب است. طبق آخرین سرشماری رسمی سال 1389 جمعیتی بالغ بر 651148  نفر دارد.

بخش ها: مرکزی-تنکمان

شهرها: تنکمان- نظرآباد

دهستان ها: احمدآباد- تنکمان جنوبی- تنکمان شمالی- جمال الدین- نجم آباد

2 2 5


تاریخ و فرهنگ استان

در مورد پیشینه تاریخی شهرستان کرج منابع مکتوب، بسیار محدود است. سرزمین كرج در طول تاریخ به دلیل مجاورت با سه کانون: «سرزمین های كناره دریای خزر» در شمال، «سرزمین قزوین» در غرب، و «ری» در شرق شاهد تحولات و حوادث زیادی بوده و بدون شك این تحولات و جریانات بر سرزمین كرج و مردمان آن تاثیرات فراوان داشته است.

دامنه سلسله جبال البرز از دیرباز به دلیل آب وهوای مناسب و رودخانه های جاری و پناهگاه های مطمئن، همیشه محل استقرار و سکونتگاه های موقتی و دائمی اقوام و گروه های مختلف بوده است. طبق اسناد و منابع تاریخی و آثاری همچون تپه های باستانی آق تپه و مردآباد در حاشیه شهر، بقایای معابد و قلعه هایی مثل: قلعه شاه دژ، قلعه دختر ،قلعه کلاک، قلعه سنگ کسیل و دژهای استوار در جاده کرج - چالوس و نیز تختگاه هایی چون: تخت رستم و تخت کیکاووس در جنوب کرج و دیگر آثار تاریخی و باستانی همگی گویای مسکونی بودن این سرزمین در دوران پیش از اسلام است. حمدالله مستوفی در سده هشتم هجری قمری کن و کرج را از ولایات تابع طالقان برشمرده و در ذکر رودخانه های عراق عجم از کوه رود نام می برد که ویژگی های آن به طور دقیق قابل تطبیق با رودخانه کرج است.

براساس منابع و شواهد تاریخی، رفت و آمد کاروان ها تا پیش از حمله مغول به شهر ری از راه سگزآباد و کناره شهریار انجام می گرفت ولی در زمان حکومت مغول، راه دوم یعنی راه قزوین - کرج به ری ترجیح داده شد و آثار تاریخی بر جای مانده همچون کاروانسراها و پل ها و قلعه ها در حاشیه جاده کرج بیانگر این موضوع است. آورده شده: هلاکوخان - نوه چنگیز - با گذر از این سرزمین پایگاه قدرت اسماعیلیان در الموت را نابود ساخت.

با مطالعه تاریخ پل صفویه این احتمال وجود دارد که در دوران حکومت صفویان پل حاضر بر روی بقایای پل قدیمی مربوط به دوره های پیش از صفویه انجام شده است. از دیگر بناهای ساخته شده در دوران صفویان می توان بنای امام زاده حسن کرج را نام برد.

زمانی که آقامحمدخان قاجار در سال ۱۲۱۰، تهران را پایتخت کشور اعلام کرد، کرج به علت مجاورت با پایتخت روز به روز آبادتر و با اهمیت تر شد، طوری که می توان گفت باشکوه ترین دوران این منطقه، دوره قاجاریه و به ویژه عصر فتحعلی شاه و ناصرالدین شاه بوده است.

در آخر بد نیست اضافه کنیم؛ اگر کلمه کرج را از ریشه کراج بگیریم به معنای بانگ و فریاد است که البته با سابقه تاریخی آن نیز در ارتباط است. چراکه در تپه ها و قلعه های به جا مانده، آثاری از آتش افروزی جهت خبر رسانی و دیده بانی مشاهده می شود. به این صورت که دیده بانان در مواقع جنگ از طریق آتش افروزی، مردم را از هجوم دشمنان باخبر می ساختند. آثار به جا مانده در گوشه و کنار این جلگه وسیع و در حاشیه های ارتباطی کهن، در تپه های آتشگاه کلاک، قلعه دختر شهرستانک، کوه های مرادتپه، همچنین آثار دوران اسلامی همچون برج میدانک مغولی، پل و کاروانسرای شاه عباسی و نمونه های از این قبیل، گویای استمرار استقرار در این منطقه است.


جاذبه های طبیعی و تفریحی

رودخانه

  • رود شور و دریاچه نمک

روخانه شور (ابهر رود) یا به گفته بومیان شورکات رودخانه ای است فصلی که در شمال اشتهارد از غرب به شرق جریان دارد، تنها رودخانه ناحیه اشتهارد است. این رودخانه از کوه های جنوب غربی آوج (استان قزوین) سرچشمه می گیرد و پس از مشروب کردن دشت های ابهر، قزوین، شمال بخش اشتهارد و جنوب ساوجبلاغ به رودخانه کرج می پیوندد. این رودخانه به طور پراکنده دارای ماهی گورخری (Aphanius sophiae) می باشد و در فصل بهار پرنده هایی چون سلیم طوقی، پرستو، اگرت سفید و عقاب استپی در این ناحیه و توسط تیم طبیعت گردی البرز من (راگا) رویت گردید. در این منطقه در واقع بر اثر فرسایش رود در ارتفاعات شمالی اشتهارد (ارتفاعات حلقه دره) باتلاق نمكزار به این قسمت زهكشی می شود و از این پس رود شور یك مسیر غربی - شرقی را طی كرده است و به علت شیب بسیار كم زمین، از سرعت این رود كاسته و عمدتا در زمین نفوذ می كند و زمینه ایجاد كویر اشتهارد را باعث می شود. با عبور رود شور از این نمكزار بر شوری این آب افزوده شده و در پل آصف الدوله در نزدیكی پلیس راه ماهدشت كاملا شور شده و به طرف جنوب شرقی جریان می یابد و نهایتا به حوضه آبریز دریاچه مسیله قم می ریزد.

  • آب لانیز

حوزه آبخیز لانیز با مساحت حدود 5 هزار هکتار یکی از زیر حوزه های آبخیز شهرستانک کرج است که تامین کننده بخش با اهمیتی از آب تهران بزرگ می باشد. بعلاوه این حوزه به لحاظ ارزش های زیستی مهم از قبل از انقلاب جزیی از منطقه حفاظت شده البرز مرکزی بوده است. حوزه آبخیز لانیز شهرستانک نیز از قانونمندی سایر زیر حوزه های کرج تبعیت و به صورت یک اکوسیستم واحد عمل می کند و بر آیند تخریب آن به کل این اکوسیستم ضربه زده و خواهد زد ! حوزه لانیز، برف، آبها و چشمه سارهای ارتفاعات بلند غرب شهرستانک و ارتفاعات شرقی دریاچه سد کرج از جمله کوه" سرلت" و کوه " نسام " و ارتفاعات جنوبی حوزه کرج یعنی ارتفاعات حد حوزه های کن و سولقان و حوزه کرج را زهکشی می کند ولی دو شاخه مهم آبریز این حوزه که یکی از جنوب شرق جریان یافته و یکی از جنوب غرب، در روستای لانیز به هم پیوسته و " آب لانیز " یا همان رود خانه لانیز را تشکیل می دهند. از روستای لانیز این رودخانه به طول حدود 4 (كیلومتر) به موازات جاده شوسه و از سمت شمال غربی (البته در وضعیت چندین سال پیش و شکل طبیعی بستر رود خانه. چون هم اکنون بستر رود خانه کاملا بهم خورده گاه به سمت راست جاده قبلی و گاه به سمت چپ منتقل شده است ) جاده جریان داشته و بعد از عبور از زیر یک دستگاه پل به رود خانه شهرستانک می پیوندد و به همراه رودخانه شهرستانک و بعد از طی مسیری حدود 1200 متر به مادر رود کرج متصل می شود و در مسیری کمتر از 20 کیلومتر به دریاچه سد کرج می ریزد.

  • وارنگه رود

 دسترسی به دره وارنگه رود  از دو راهی دیزین - چالوس ( بعد از گچسر ) به سمت شرق است که بعد از حدود 2 کیلومتر به اول این دره وارد می شویم. در این نقطه ایستگاه محیط زیست نیز مستقر است. رود خانه وارنگه رود در این نقطه بعد از عبور از زیر پل تعبیه شده در این قسمت با رود خانه ولایت رود یکی شده و رودخانه کرج از این جا شکل می گیرد. گفتنی است تاکنون بیش از 8 نفر از اعضاء کانون دیده بانان زمین چندین بازدید از این زیر حوزه داشته اند.

  • برغان
  • سیدک
  • آب ورزن
  • مورود
  • کرج
  • ولایت رود
  • آب شهرستانک

آبشار

  • آبشار هفت چشمه و آدران

از دیگر مناظر دیدنی استان البرز، آبشار های هفت چشمه و آدران می باشد که در 15 کیلومتری جاده کرج چالوس قرار گرفته اند. در مورخ 29 / 1 / 90 این آبشار ها مورد بازدید تیم پیشرو گروه طبیعت گردی البرزمن (راگا) قرار گرفت در مسیر حرکت به سمت آبشارها از میان دره ای بسیار دیدنی و باصفا باید گذشت و درخت بید قالب بر درختان منطقه می باشد. همینطور بوته ها و درختچه های بسیاری در حاشیه رودخانه وجود دارند. در حرکت به سمت آبشار چشمه های زیادی قرار دارند. اولین آبشار، آبشار هفت چشمه هست و بعد از آن دره تنگ می شود و به حالت صخره ای تغییر می کند و به آبشار وحشی و بسیار دیدنی آدران می رسیم. در این منطقه پرنده های مثل کلاغ نوک سرخ و پرستو و زیرآبروک زندگی می کنند.

 آبشارهای شهرستان ساوجبلاغ:

  • آبشار اوچان
  • آبشار جوستان
  • آبشار اورازان
  • آبشار کرکبود
  • آبشار آسکان
  • آبشار عسلک

آبشارهای شهرستان طالقان:

  • آبشار کرکبود
  • آبشار شل بن در غرب روستای بزج
  • آبشار تره نو
  • آبشار سفیدآب
  • آبشار سوهان
  • آبشار دره پاشوران
  • آبشار آلبالو دره

چشمه

چشمه های طالقان:

  • چشمه آب گرم گنداب
  • چشمه آب گرم چاکسر
  • چشمه آب گرم سه کوهه روبروی لمبران
  • چشمه آب گرم روستای خچیره
  • چشمه آب گرم چهل دختران
  • چشمه آب سرد الرویا

قله

قله های شهرستان طالقان:

  • قله شاه البرز
  • قله صاد
  • قله ناز
  • قله نوار کوه

غار

  • غار نمکی اشتهارد و ارتفاعات حلقه دره

این غار در شمال منطقه اشتهارد، در محیطی کاملا فرسایشی و کویری قرار دارد. طول غار در حدود 350 متر است و دارای 3 دهانه ورودی می باشد. در داخل تالارهای غار قندیل های نمکی بسیار زیبایی پدید آمده است که مناظر بدیع و بی نظیری را رقم زده اند. در ابتدای ورودی غار جویی از نمک جریان دارد که از یک سمت وارد و از دهانه دیگر آن خارج می شود. همچنین وجود دریاچه بسیار بزرگی که بصورت فصلی در کنار دهانه ورودی غار و در میان ارتفاعات حلقه دره تشکیل می شود و زیستگاه گونه های جانوری و گیاهی مختلف می باشد، بر جذابیت های گردشگری منطقه می افزاید.

  • غار یخ مراد

غار یخ مراد در مسیر جاده كرج- چالوس، در منطقه گچسر، در روستای كهنه ده و در دامنه كوه های البرز قرار گرفته است. قدمت غار به دوره دوم زمین شناسی (50 میلیون سال قبل)می رسد، این غار دارای دهانه ای به طول 7 متر و ارتفاع 3 متر می باشد كه شامل سه دهنه تالار و سه یخچال زیرزمین و هفت حلقه چاه می باشد كه در قسمت های مختلف غار قرار دارند، و طول تقریبی غار در حدود 250 متر است. به گفته اهالی روستای كهنه ده، در گذشته بیماران با خوردن یخ غار كه بطور دائمی و در حوض انتهای غار قرار دارد و در هیچ فصلی از سال ذوب نمی شود، بهبود یافته و به این دلیل به غار یخ مراد شهرت یافته است. مناسب ترین زمان برای دیدار از این غار در اسفند و فروردین ماه است.

غارهای شهرستان ساوجبلاغ:

  • غار برج
  • غار کله سنگ
  • غار هیو
  • غار لالون

غارهای شهرستان طالقان:

  • غار بزج
  • غار کله سنگ
  • غار مرغ بند
  • غار دهدر
  • غار جزینان
  • غار هرنج
  • غار قلعه ارژنگ میناوند
  • غار الهوچین
  • غار لوشرکش
  • غار بادامستان
  • غار گته ده
  • غار قلعه دختر گته ده
  • غار ذالنگ سوهان
  • غار گراب
  • غار ویران گلیرد در سه طبقه

از دیگر جاذبه های کرج می توان به آبشار آدران، باغ سیب، باغ لاله گچسر، پیست اسکی دیزین، پیست اسکی خور، جاده کرج - چالوس، رودخانه کرج، روستای واریان واقع در دریاچه سد امیرکبیر، درخت تاریخی اورس به نام محلی هورست، دره پل خواب، دره ارنگه، چشمه گله گلیه، چشمه وله، چشمه شاه دشت، طبیعت روستای برغان، طبیعت روستای آغشت، غار یخ مراد، کوه باغستان کرج و دریاچه اوان در ساوجبلاغ اشاره نمود.

پارک پرندگان

نمایشگاه پرندگان شهر چهار باغ با مساحتی بالغ بر10000متر مربع (در طبقات) دارای سالن های سرپوشیده همچنین برکه و جزایر متعدد به عنوان یک مرکز علمی-آموزشی و تفریحی به منظور نگه داری از گونه های نادر و رو به انقراض طراحی و ساخته شده است. این نمایشگاه بزرگترین کلکسیون کبوتران و ماکیان زینتی در جهان را دارا بوده و مجموعه ای بی نظیر از پرندگان آبزی-کنارآبزی- شکاری ها- طوطی ها و... را در خود جای داده است. جالب است بدانید که این نمایشگاه بزرگترین نمایشگاه پرندگان زینتی و کمیاب در خاورمیانه است که 5000 پرنده نادر را از 65 کشور جهان در خود جای داده است و جالب تر این که این نمایشگاه بی نظیر در استان البرز قرار دارد.

منطقه حفاظت شده البرز مركزی

این منطقه در مجاورت و شمال تهران بزرگ بین استانهای مازندران و تهران و در محدوده شهرستانهای تهران، شمیرانات كرج، چالوس، نوشهر ونور و بین 51 تا 36/51 طول شرقی و 45/35 تا 35/36 عرض شمالی واقع شده است. مساحت آن 410790 هكتار می باشد. منطقه البرز مركزی بدلیل وضیعت طبیعی خود و نزدیكی به مراكز حكومتی همواره مورد توجه حاكمان وقت بوده كه بنا شدن قصرها، تفرجگاه ها، مكان های استراحتی و شكارگاه های غنی در این ناحیه از مشخصه های آن است. این منطقه در سال 1346 هجری، برابر مصوبه قانونی شورای عالی شكاربانی و نظارت بر صید در حدود 398853 هكتار آن بعنوان منطقه حفاظت شده در آمده است. درحال حاضر نیز قسمت جنوبی منطقه در حدود یك سوم از كل مساحت آن را شامل، كه معادل 110000 هكتار بوده و تحت مدیریت اداره كل حفاظت محیط زیست استان تهران است. از نظر تقسیم بندی رویشگاهی، قسمت جنوبی البرز مرکزی در استان تهران جزء ناحیه ایرانی- تورانی محسوب شده كه یکی از ذخیره گاه های ژنتیکی ایران نیز می باشد. تنوع اقلیمی و شرایط خاص اکولوژیک و توپوگرافی منطقه البرز جنوبی شرایط زیست مساعدی را برای زندگی انواع وحوش در این گستره فراهم آورده است .

شناسایی بیش از 950 گونه گیاهی متعلق به حدود 57 خانواده از گیاهان اصلی این منطقه اكولوژیكی كه تعداد كثیری از آنها اختصاصا در البرز یافت می شوند، نمایانگر پوشش گیاهی بسیار غنی و متنوع منطقه و بالاترین گستره پراكندگی در این عرصه می باشد كه از قوی ترین فلورهای گیاهی در بین مناطق تحت حفاظت به شمار می آید و یكی از ذخیره گاه های ژنتیكی ایران بوده و ارزش بالایی برای حفاظت دارد، البته غنای گیاهی موجود زاییده وضعیت خاص توپوگرافی و اقلیمی منطقه است و پوشش در ارتفاعات بالای 3200 متر از سطح دریا مناسب تر و از تنوع ژنتیكی خاص برخوردار است.

از لحاظ حیات وحش جانوری به علت تنوع اقلیمی و شرایط خاص اكولوژیك و توپوگرافی منطقه البرز جنوبی شرایط زیست مساعدی برای زندگی انواع وحوش در این گستره فراهم گردیده است. برای معرفی تنوع جانوری این منطقه می توان از 155 گونه پرنده از 40 خانواده و 25 گونه پستاندار نام برد. خزندگان و دوزیستان نیز در این منطقه از تنوع بالایی برخوردارند و وجود خزندگان و دوزیستان به علت رابطه اكولوژیكی كه با جوندگان كوچك دارند، از عوامل اصلی كنترل جمعیت جوندگان در این منطقه محسوب می گردند.


آثار تاریخی و فرهنگی

حمام مصباح

در محله قدیمی مصباح واقع در محله مركزی شهر، متعلق به دوره قاجاریه می باشد. ورودی حمام با هشت پله به کف حمام در عمق 5/3 متری مرتبط می شود. سربینه یا رختکن شامل یک گنبد مرکزی است که در طرفین گنبد چهار گنبد کوچکتر گره پوش مشاهده می شود. فضاهای گرمخانه شامل محل نظافت خانه در جنوب با طاق گهواره ای، شاه نشین در شمال با پوشش گهواره ای، و محل شست و شو در شمال شرقی و جنوب شرقیِ غرب خزینه است. در ساختمان حمام از آجرهای ختایی به ابعاد 5×20×20 سانتی متر و ملات گل آهک استفاده شده است. داخل حمام نیز در گذشته از آهک بود.

روستا و آبشار خور

واژه خور مخفف خورشید است، روستای خور با داشتن ارتفاع 2800 متری در دامنه غربی قله گندم چال که دارای 3600 متر ارتفاع از سطح دریا در ابتدای جاده چالوس، نرسیده به سد کرج و یکی از مناطق مرتفع البرز مرکزی می باشد و دارای طبیعت منحصر به فرد از نظر منطقه ای است که در تابستان دارای هوای خنک و عاری از رطوبت است و مناطق دیدنی همچون قله ها و دره های سرسبز و پیچ در پیچ و باغ های زیبا را دارا می باشد. یکی از شاخص های منحصر به فرد آن آبشارخور است که جزء مناطق ویژه طبیعت ایران است که حدود 60 متر ارتفاع از سطح زمین دارد. منطقه توریستی خور دارای جاذبه های خاص گردشگری و سیاحتی و ورزشی همچون (کوهنوردی،پیست اسکی) می باشد. مردم آنجا خونگرم و مهمان نواز همراه با اعتقادات مذهبی اسلامی هستند و در مرکز روستا گورستان قدیمی قرار دارد که در آنجا آثار سنگ هایی با قدمت 600 الی 700 سال پیش با نام اشخاصی که پسوندهای منتصب به خور دارند یافت می شود و همچنین بقعه متبرکه امامزاده شاهزاده عسگری و تپه دژبر که در اسناد باستانی اداره میراث فرهنگی به همین نام به ثبت رسیده است نیز قرار دارد. محصولات تولیدی آن انواع میوه های درختی مانند سیب ،هلو، گلابی، گیلاس، آلبالو، گردو و... می باشد و در فصل بهار گونه های گیاهی وحشی مانند والک، کنگر، ریواس، آویشن و قارچ به فراوانی یافت می شود. با توجه به داشتن آب و هوای کوهستانی جانورانی مانند قوچ میش، کل، بز،گرگ، شغال، روباه و پلنگ معروف آسیایی و پرندگانی از نوع کبک، مرغ کوهی، عقاب، شاهین، جغد، قناری، بلبل، شانه بسر و دارکوب و غیره یافت می شود.

روستای تكیه سپهسالار

روستای تكیه سپهسالار واقع در منطقه آسارا می باشد، دارای طبیعتی زیبا، خانه های روستایی قدیمی، باغات میوه، چشمه های مختلف و كوهساران مناسب كوهنوردی می باشد. كه آرامگاه امامزاده ابراهیم (ع) ملقب به سپهسالار و فرزند برهان الدین از نوادگان امام زین العابدین است. این روستا در واقع نام خود را از لقب امامزاده ابراهیم (ع ) عاریت گرفته است. امامزاده ابراهیم (ع)، سپهسالار لشگر حضرت معصومه(س) بوده اند كه به همراه امامزاده داوود و تنی چند به دیدار امام رضا (ع) رهسپار بوده اند، كه در میان راه مورد هجوم دشمن قرار گرفته و برخی از امامزادگان به كوه های این منطقه پناه آورده اند، امامزاده ابراهیم نیز كه مجروح گردیده بودند در غاری پنهان گشته و در همانجا به شهادت رسیدند. كه هم اكنون بارگاه ایشان در همان محل كه دهانه غار مذكور است بنا گشته است. بنای امامزاده ابراهیم (ع) حدود 400 متر از روستا ارتفاع دارد و ضریح ایشان در زیر سنگی كه دهانه غار است واقع گردیده است، كه در نوع خود دیدنی است. مسیر دسترسی به روستای تكیه سپهسالار از طریق جاده كرج-چالوس كیلومتر 46 و از طریق ماشین میسر است، برای رسیدن به امامزاده دو مسیر وجود دارد، یكی مسیر پلكانی است كه از كنار جاده شروع و تا خود امامزاده ادامه دارد و مسیر دیگر از داخل روستا می باشد كه در حدود 20 دقیقه پیاده روی در مسیرهای تقریبا شیب دار است، كه البته برای افراد سالمند طی این راه با كمی مشكل همراه است.

روستای واریان پل تاریخی صفوی

روستای واریان پل تاریخی صفوی در شهرستان کرج قرار دارد.

روستای عشایری گلدره تپه شرف الدین

روستای عشایری گلدره تپه شرف الدین در شهرستان نظرآباد قرار دارد.

برج

  • برج آرامگاهی میدانك

این بنا آرامگاهی با قدمت دوره تیموری در كیلومتر 60 جاده كرج-چالوس در كنار روستا میدانك واقع شده است. بنای سنگی برج مقبره ای است با پلان هشت ضلعی و پهنای ورودی ایوان آن حدود 3 متر است. مصالح بكار رفته در برج از جنس سنگ، گچ و نوعی ملاط ساروج است و قدمت آن به حدود قرن 6 تا 7 هجری قمری می رسد و شبیه به بناهای دوره مغول می باشد.

  • برج آرامگاهی كردان

برج آرامگاهی متعلق به قرن 7 هجری كه مدفن شاهزاده حسین از نوادگان امام زین العابدین (ع) می باشد، در روستای كردان واقع شده است، و پس از آن پل قدیم كردان واقع در منطقه بانو صحرا متعلق به دوره صفویه یكی از اماكن تاریخی این منطقه است. مسیر دسترسی به برج آرامگاهی از طریق اتوبان كرج-قزوین و از طریق روستای كردان میسر است، و پل روستای بانو صحرا در 2 كیلومتری شمال غرب روستای كردان قرار گرفته است.

  • برج آب رزكان نو امامزاده حسین گورآب

برج آب رزكان نو امامزاده حسین گورآب در شهرستان کرج قرار دارد.

  • برج آرامگاهی روستای كردان كاروانسرای ینگی امام

برج آرامگاهی روستای كردان كاروانسرای ینگی امام در شهرستان ساوجبلاغ قرار دارد.

پل آصف الدوله

در حدود 3 كیلومتری جاده كرج-اشتهارد در حوالی جنوبی مرداباد (ماهدشت) بر روی رودخانه شور كه در زمان ناصرالدین شاه قاجار توسط آصف الدوله احداث شده و معروف به پل شور یا پل رود شور بود كه در حال حاضر مقداری از آن تخریب شده است.

امامزاده

  • امامزاده زید و رحمان (ع) یا سه گنبدان

در روستای رحمانیه امامزادگان زید و رحمان یا سه گنبدان از نوادگان امام جعفر صادق (ع) در كنار راه اصلی كرج به اشتهارد قرار دارند. بنای امامزاده متعلق به قرون 7 و 8 هجری است كه از نظر معماری دارای وی‍ژگی خاصی بوده، و یكی از بناهای شاخص مذهبی در منطقه محسوب می شود. این بنا دارای سه گنبدخانه و متعلق به سه دوره تاریخی است، بطوری كه گنبد شرقی متعلق به دوره ایلخانی، گنبد غربی متعلق به دوره تیموری و گنبد شمالی در زمان صفویه به بنا الحاق شده است.

  • بقعه امامزاده ام كبری و ام صغری

در فاصله 68 كیلومتری جنوب غربی كرج، شهر اشتهارد قرار دارد. بنای بقعه در شمال غربی و بافت قدیمی شهر اشتهارد واقع شده است. گنبد بقعه امامزاده دارای روكشی از كاشی بوده و قسمت زیرین آن با كاشی های به شكل لوزی مزین شده و بقیه پایه آن كه قاعده گنبد را تشكیل دهد آجری می باشد. این بنا از دو بخش گنبدخانه و شبستان تشكیل شده و شبستان بنا اخیرا بازسازی شده است. امامزادگان ام كبری و ام صغری (س) طبق شجره نامه مدفن دو بانو، از نوادگان امام موسی كاظم (ع) می باشند.

  • امامزاده سلیمان (ع)

بنای امامزاده سلیمان در 6 كیلومتری شرق اشتهارد متعلق به دوره صفویه در كنار جاده كرج- اشتهارد قرار دارد. امامزاده سلیمان یكی از نوادگان امام موسی كاظم (ع) و از زیارتگاه های مشهور منطقه محسوب می شود. بنای امامزاده متشكل از یك طاق نمای ورودی و رواق ها و گنبدخانه است. فضای چهارگوش داخل گنبدخانه با طاق نماهایی به شكل هشت ضلعی و سپس توسط طاق بندهای متناسبی به 16 ضلعی تبدیل شده است.

بنای امامزاده جعفر هشتگرد امامزاده زبیده خاتون روستای خور، بقعه بی بی سكینه سنقرآباد روستای سنج و سیبای دره در شهرستان ساوجبلاغ قرار دارد.

 

 

دیگر آثار تاریخی شهرستان كرج عبارتند از:

  • جاده چالوس موزه جانور شناسی پردیس
  • دریاچه سد امیر كبیر كاخ سلیمانیه
  • كاوانسرای شاه عباسی امامزاده زید و رحمان اشتهارد
  • عمارت شهرستانك غار یخ مراد
  • كاخ مروارید باغهای جهانشهر، سیب و كاخ مروارید
  • خانه باغ مرحوم فاتح پیست اسكی دیزین
  • امام زاده رحمن و زید
  • امام زاده احمد و محمود
  • امام زاده جعفر
  • امام زاده حسن
  • امام زاده موسی
  • امام زاده هادی - علی نقی
  • برج سنگی گچسر
  • برج کردان
  • برج میدانک
  • بقایای آتشکده سنگی تخت رستم
  • بقعه شاه زاده سلیمان
  • پل شاه عباسی
  • پل دختر
  • پل رود شور
  • دختر قلعه
  • قلعه صمصام
  • قلعه وکیل
  • حمام مصباح
  • حمام هلجرد
  • کاروانسرای ینگه امام
  • کاروانسرای شاه عباسی
  • موزه مردم شناسی.

آثار تاریخی شهرستان نظرآباد عبارتند از:

  • خانه و اتومبیل دكتر مصدق یخچال روستای نجم آباد
  • تپه ازبكی امامزاده ابراهیم
  • مجموعه فرودگاه آزادی تپه گاز رسنك
  • امامزاده چهل دختر تینال تپه

دیگر آثار تاریخی شهرستان ساوجبلاغ عبارتند از:

  • منطقه سیراب هیو آبشار روستای سنج
  • روستای ورده امامزاده سلیمان روستای خور
  • پیرچنار روستای كردان امامزاده شعیب روستای رامجین
  • روستای برغان قلعه روستای قاسم آباد گرجی
  • آسیاب حاج رحیم، روستای هیو آبشار روستای سیرود
  • پل روستای بانو صحرا امامزادگان هادی و علی نقی و عبدالقهار روستای ورده
  • اسفاران حسینیه قدیمی جوستان
  • امام زاده هارون
  • بقعه بادمشتان
  • بقعه سید شرف الدین
  • بقعه خشت و گل
  • تکیه ناوه و کش رود
  • گورستان زرتشتیان

دیگر آثار تاریخی شهرستان طالقان عبارتند از:

  • سد طالقان رودخانه شاهرود
  • روستای گلیرد آبشار كر كبود
  • روستای روشنابیدر چنارهای كلارود و كهنسال پرگه
  • امامزاده هارون جوستان مقبره پیر وشته
  • ارژنگ قلعه در میناوند
  • امام زاده ابراهیم
  • امام زاده زکریا در میراش
  • امام زاده ابراهیم علی
  • امام زاده سید علی الدین
  • امام زاده مهراب
  • امام زاده میر سعید
  • امام زاده موسی و سلیم
  • امام زاده هارون
  • امام زاده یوسف
  • امام زاده محمدباقر و سید اسماعیل
  • حمام میر طالقان
  • حمام شهرک طالقان
  • حمام تاریخی روستای فشندک
  • خانه آیت اله طالقانی
  • حمام دیزان
  • قلعه اسماعلیان
  • قلعه منصور
  • قلعه کی قباد
  • قلعه دختر
  • قلعه پراچان
  •  قلعه فالیس

صنایع دستی

گلیم‌، منبت‌، مصنوعات چرمی، سفال‌، مجسمه، سوزن‌دوزی، سازهای سنتی، آهنگری هنری، شیشه دمی و منسوجات سنگی از سوغات البرز می باشند .


اقوام و گویش

استان البرز به علت مهاجرت پذیری دارای ترکیب مختلف اقوام است. از اقوام ساکن در شهرستان کرج می توان به اقوام لر، کرد، گیلکی، یزدی، ترک، مازندرانی و خوزستانی اشاره کرد که به صورت غیر متمرکز در نقاط مختلف استان ساکن هستند و به این زبان ها نیز صحبت می کنند. اما گویش اصلی مردم کرج، گویش کرجی است.


روستاهای هدف گردشگری

نام روستا

شهرستان

برغان

ساوجبلاغ

شهرستانک

کرج

منابع:

  1.  دانشنامه آزاد ویکی پدیا
  2. پایگاه اطلاع رسانی البرزمن
  3. پایگاه اطلاع رسانی ایران
  4. پایگاه خبری روستانیوز
  5. پورتال مرکز آمار ایران
  6. پورتال وزارت کشور